7 քաղաքացիները` Նիկոլ Փաշինյան
Հեղինակ Քաղացիական Պայմանագիր, 17:03, 05-03-2014

2013թ. դեկտեմբերին Երեւանում ներկայացվեց «Քաղաքացիական պայմանագիր» միավորման կառավարման խորհրդի կազմը` Նիկոլ Փաշինյան, Սասուն Միքայելյան, Ալեն Սիմոնյան, Լենա Նազարյան, Մարինե Մանուչարյան, Արայիկ Հարությունյան եւ  Արսեն Խարատյան:

Մեդիամաքս-ը հատուկ շարքով անդրադարձել է «Քաղաքացիական պայմանագրի» կառավարման խորհրդին ու ներկայացնել այն մարդկանց, որոնք հավակնում են դառնալ նոր առաջնորդներ:

«Քաղաքացիներին չպետք է առաջնորդենք դեպի պարտություն»

-Ինչպե՞ս ծագեց  «Քաղաքացիական պայմանագիր» նախաձեռնությունը ստեղծելու գաղափարը:

- Գաղափարն անմիջական կապ ունի երրորդ հանրապետության 20 տարիների պատմության հետ, ներառյալ ընդդիմադիր քաղաքական գործունեության պատմությունը: 

Հայաստանում եղել են տարբեր ընդդիմություններ, որոնք ունեցել են տարբեր առաջնորդներ, առաջնորդներն ունեցել են տարբեր աշխարհայացքներ, տարբեր են եղել նաեւ ընդդիմությունների թիմերն ու պատմությունը: Սակայն, մեծ հաշվով, բոլոր ընդդիմությունները սկսել են նույն կետից, անցել են նույն ճանապարհը եւ նրանց գործունեությունն ավարտվել է նույն կերպ: Այն է՝ ընդդիմությունն առաջադրել է իշխանափոխության խնդիր, հանրությունը դրական է արձագանքել եւ իրենից կախված ամեն ինչ արել է այդ խնդիրը լուծելու համար, սակայն իշխանափոխություն տեղի չի ունեցել եւ ընդդիմությունը մեղադրվել է հիասթափություն առաջացնելու մեջ: 

Ինձ չեմ տարանջատում ընդդիմությունից, քանի որ եղել եմ այդ գործընթացների անմիջական մասնակիցը: Բայց ընդունելով ընդդիմության հասցեին հնչած մեղադրանքի մարտահրավերը՝   փորձում եմ  հասկանալ` ի՞նչն ենք մենք սխալ արել: Ի վերջո, եթե մի քանի տարբեր ընդդիմություններ անցել են միեւնույն ճանապարհով, հասել նույն հանգրվանին, ուրեմն կան ինչ-որ վերանձնային, ինստիտուցիոնալ պատճառներ: 

«Քաղաքացիական պայմանագրի» հիմնական խնդիրը հենց սա է. ձեւավորել այնպիսի ընդդիմություն, որը կհասկանա Հայաստանում ավանդական դարձած ընդդիմադիր վիճակագրության խորքային պատճառները, եւ կկարողանա չդառնալ վերը նկարագրված ճանապարհի հերթական վիճակագրություն:

- Ինչպե՞ս հավաքագրվեց թիմը, ի՞նչ չափանիշների հիման վրա ընտրվեցին «Քաղաքացիական պայմանագրի» կառավարման խորհրդի անդամները:

- Առաջին հերթին հրապարակվեց «Քաղաքացիական պայմանագրի» հիմնարար փաստաթուղթը: Մեզ միավորող հանգամանքը այս հիմնարար փաստաթուղթն է, որտեղ ձեւակերպված են մեր խնդիրների եւ դրանց հասնելու միջոցների ընդհանուր շրջանակը: Միեւնույն ժամանակ, մենք չենք համարում, թե փաստաթուղթը ավարտուն է, որովհետեւ կգան նոր մարդիկ, իրենց հետ կբերեն նոր գաղափարներ, եւ նրանք չպետք է բախվեն մի իրավիճակի, երբ այստեղ ամեն ինչ որոշված է: Յուրաքանչյուրը փաստաթուղթը իր գաղափարով հարստացնելու, իր հեղինակայինը դարձնելու հնարավորություն պետք է ունենա: 

Ինչ վերաբերվում է թիմին, այսօր դեռ ունենք միայն կառավարման խորհուրդ, որը ձեւավորվել է մեր հիմնարար փաստաթղթի քննարկումների արդյունքում: Սա մի մարմին է, որի խնդիրը նպաստավոր պայմաների ստեղծումն է՝ «Քաղաքացիական պայմանագրի» բնականոն զարգացման համար: Այսօր մենք թիմ ենք իհարկե, բայց ամբողջ թիմը չենք եւ հույս ունենք, որ ժամանակի ընթացքում կհամալրվենք նորանոր գաղափարակիցներով: 

- Նշեցիք, որ օրինաչափություն է դարձել, երբ ընդդիմության գործելաոճը ի վերջո հանգեցնում է հիասթափության ալիքի: Ինչո՞վ է առանձնանալու «Քաղաքացիական պայմանագիրը»: Ինչպե՞ս եք պատրաստվում արժանանալ հասարակության վստահությանը: 

- Մեր գործունեության առաջին հիմնարար սկզբունքն այն է, որ քաղաքացիներին չպետք է առաջնորդենք դեպի պարտություն. մենք չպետք է դառնանք հերթական հիասթափության պատճառ: Ճիշտ է, քաղաքականության մեջ չկան 100%-ոց երաշխիքներ, քանի որ նույնիսկ ամենահաղթական իրավիճակում կարելի է պարտվել, որի ականատեսն ենք եղել մեր պատմության ընթացքում: Բայց մեկ բան է, երբ ունես քաղաքացուն հաղթանակի հասցնելու համար անհրաժեշտ ինստիտուցիոնալ նախապայմաններ, ուրիշ բան է՝ նրանց պայքարի ես կանչում այդ ինստիտուցիոնալ նախապայմանները եւ հանրությանն ուղղված համապարփակ առաջարկություն չունենալով: 

Ընդդիմությունը Հայաստանում երկու հիմնական ասելիքի հարց պիտի լուծի: Մենք մեր ընդդիմադիր գործունեության ընթացքում փայլուն կերպով լուծել ենք դրանցից մեկը, եւ ձախողել մյուսը: Փայլուն կերպով ցույց ենք տվել, որ Հայաստանում գործող իշխանությունը անարդյունավետ է եւ կոռումպացված, ապօրինի է եւ հակապետական, բայց հանրությանը չենք կարողացել բավարար վստահություն ներշնչել, որ փոփոխությունները, որ առաջարկում ենք՝ բերելու են դրական արդյունքների: 

Մեր կարեւորագույն խնդիրներից մեկը այս հարցը լուծելն է, հստակ ներկայացնելը, թե ինչն ենք պատրաստվում փոխել Հայաստանում եւ ինչպես ենք պատրաստվում փոխել, ինչ ենք ստանալու արդյունքում եւ որ կարեւոր է՝ ովքեր են լինելու այդ փոփոխության իրականացնողները: Մեր խնդիրն է՝ ապագա Հայաստանի համապարփակ եւ մանրամասն նախագիծ ներկայացնել հանրությանը, համոզել, որ այդ նախագծում բերված պարամետրերը իրագործելի են, եւ մենք ունենք այդ նախագիծը կյանքի կոչելու համար անհրաժեշտ կամք եւ թիմ: Այս նախագծի շուրջ համաձայնությունն է, որ, մեր կարծիքով, կարեւորագույն նախապայման է երկրում շրջադարձային փոփոխություններ հարուցելու համար:

Հոդվածն ամբողջությամբ՝ այստեղ։

Նիկոլ Փաշինյանի հետ զրուցել է Մարիամ Մանոյանը:
Լուսանկարները` Մարիամ Լոռեցյան: